Jak obywatele mogą pomóc w zwalczaniu dezinformacji?

Dzięki zgłoszeniom kierowanym do Ośrodka Analizy Dezinformacji NASK, udało się zidentyfikować 9495 zasadnych incydentów dezinformacyjnych w 2025 roku. Stanowiły one ponad 20 proc. wszystkich materiałów przekazanych do administracji platform społecznościowych. Dlatego tak ważne jest reagowanie na fałszywe treści w przestrzeni informacyjnej.

W 2025 roku do OAD NASK trafiło dokładnie 9495 zgłoszeń od obywateli, instytucji i służb, co stanowiło 20,4 proc. wszystkich incydentów przekazanych platformom społecznościowym. Te działania przełożyły się na poniższe wyniki:

• Blisko 26 proc. zgłoszonych treści zostało usuniętych
• 2,6 proc. zgłoszonych materiałów zostało objętych moderacją

Przeciwdziałanie dezinformacji w 3 prostych krokach

1. Nie udostępniaj niesprawdzonych informacji – weryfikuj

Najskuteczniejszym sposobem walki z dezinformacją jest świadome podejście do udostępnianych treści.

Dlatego zanim udostępnisz lub uwierzysz w publikowany przekaz:

• Sprawdź źródło wiadomości.
• Zweryfikuj, czy informacja została potwierdzona przez inne wiarygodne media, szczególnie poza serwisami społecznościowymi.
• Zwróć uwagę, czy materiał nie wykorzystuje emocjonalnych lub sensacyjnych nagłówków tzw. clickbaitów.
• Bądź czujny wobec anonimowych profili, powtarzalnych schematów wpisów i komentarzy czy treści generowanych przy pomocy AI, takich jak deepfake’i.

Dezinformacja najskuteczniej rozprzestrzenia się wtedy, gdy wywołuje silne emocje. Strach, gniew czy oburzenie sprawiają, że częściej udostępniamy treści bez sprawdzenia ich wiarygodności. Nawet krótka chwila poświęcona na weryfikację informacji może skutecznie zatrzymać rozprzestrzenianie się fałszywego przekazu.

Nie udostępniaj treści, których wiarygodności nie jesteś pewien.

2. Korzystaj z formularzy zgłoszeń dostępnych na platformach

Większość serwisów społecznościowych umożliwia użytkownikom zgłaszanie treści naruszających regulaminy platform.

Jeśli zatem zauważyłeś materiały, które:

• zawierają fałszywe lub wprowadzające w błąd informacje,
• podszywają się pod osoby, instytucje lub media,
• wykorzystują materiały typu deepfake,
• promują oszustwa finansowe lub medyczne,
• nawołują do przemocy, nienawiści lub dyskryminacji,
• stanowią element skoordynowanych kampanii manipulacyjnych,

możesz zgłosić je bezpośrednio z poziomu użytkownika platformy. Najczęściej odpowiednia funkcja znajduje się w menu oznaczonym trzema kropkami przy poście, filmie lub komentarzu.

• Facebook, Instagram, Threads – opcja „Zgłoś” jest dostępna w menu treści.
• X.com – treść można zgłosić bezpośrednio z poziomu wpisu, wybierając opcję „Zgłoś”.
• TikTok – zgłoszenie dostępne jest z poziomu menu danego filmu lub innej treści.
• YouTube – pod filmem należy wybrać menu „Więcej”, a następnie „Zgłoś”. Można również zgłosić cały kanał.

Każde zgłoszenie jest analizowane według procedur obowiązujących w danym serwisie. Warto pamiętać, że samo zgłoszenie nie oznacza automatycznego usunięcia treści. Platforma po analizie zgłoszenia podejmuje decyzje zgodnie ze swoimi zasadami społeczności. Ponadto serwisy mają obowiązek stosować się między innymi do lokalnego prawa czy Aktu o usługach cyfrowych (z jęz. ang. Digital Services Act)[1]. Bezpośrednia aktywność użytkowników pomaga szybciej identyfikować szkodliwe treści oraz ograniczać ich dalszy zasięg.

W przypadku zgłoszeń kierowanych bezpośrednio z poziomu platformy pamiętaj o właściwym oznaczeniu kategorii naruszenia oraz zrozumiałym opisie problemu.

3.Zgłaszaj przypadki dezinformacji do OAD NASK

Masz wątpliwości co do wiarygodności treści, na którą trafiłeś? Nie wiesz, jak ją zgłosić lub masz problem z odnalezieniem odpowiedniej ścieżki zgłoszenia na platformie?

Przekaż dezinformację do OAD NASK.

Analitycy OAD NASK monitorują zjawisko dezinformacji, weryfikują zgłaszane materiały oraz identyfikują powtarzające się narracje i działania mogące wpływać na bezpieczeństwo informacyjne obywateli. Zgłoszenia użytkowników stanowią cenne źródło informacji o nowych metodach rozpowszechniania fałszywych treści i pozwalają szybciej reagować na pojawiające się zagrożenia.

Twoje zgłoszenie wystarczy, aby nasi analitycy mogli przeprowadzić wstępną analizę treści. Jeżeli materiał zostanie zakwalifikowany jako potencjalna dezinformacja, w kolejnym kroku nastąpi przekazanie sprawy właściwym podmiotom.

Wspólnie ograniczajmy rozprzestrzenianie dezinformacji

Każdy użytkownik internetu ma wpływ na jakość debaty publicznej w przestrzeni cyfrowej. Odpowiedzialne korzystanie z mediów społecznościowych, weryfikowanie źródeł oraz aktywne zgłaszanie szkodliwych treści to działania, które pomagają budować bardziej wiarygodne i bezpieczne środowisko informacyjne.

Nie przekazuj bezrefleksyjnie
Sprawdź źródło
Zgłoś

 

Przypis

[1] https://eur-lex.europa.eu/PL/legal-content/summary/digital-services-act.html [dostęp: 24.09.2026 r. godz.: 8:00]